انتخاب سمعک مناسب

سمعک به منظور تقویت و انتقال صدا به گوش استفاده می شودتا بدین وسیله اختلال شنوایی را جبران کند. سمعک (با برنامه ریزی خاص برای هر نوع کم شنوایی )فقط باید توسط افراد واجد شرایط و تحت تجویز،استفاده شود. اشخاص دیگر نباید از آن استفاده کنند ، زیرا می تواند به شنوایی آسیب رساند. در صورتی که درمان اعم از دارویی یا جراحی به تایید پزشک گوش و حلق و بینی برای کم شنوایی فرد وجود نداشته باشد ، تنها راه ممکن جبران کم شنوایی ،استفاده از سمعک است. بنابر قوانین کشور عزیزمان ایران، تنها مرجع مجاز برای تجویز سمعک، فیتینگ و تنظیم آن ، کارشناسان شنوایی شناس می باشند. در ذیل مراحل انتخاب و استفاده از سمعک به زبان ساده توضیح داده می شود:

ارزيابي شنوايي

با انجام آزمونهاي شنيداري ؛ علت، میزان و نوع کم شنوایی فرد مورد بررسی قرار می گیرد.

قالب گوش

براي آنكه سمعك عملكرد مناسب داشته باشد، لازم است كه قالب سمعك متناسب با ساختار گوش بیمار باشد و كاملاً در گوشش قرار بگيرد. فيتينگ نامناسب باعث بروز التهاب و قرمزي گوش و مشكلات فيدبك(سوت) مي شود. براي جلوگيري از اين مشكلات شنوايي شناس از مجراي گوش فرد قالبگيري مي كند.

فيتينگ

پروسه جمع آوري و بررسي داده هاي مربوط به كم شنوايي و در نهايت تنظيم مناسب سمعك را فيتينگ مي نامند. در گذشته فيتينگ مناسب چند جلسه زمان مي برد، در صورتيكه امروزه تنظيم سمعك بسيار سریعتر و دقيق تر شده است. زمانيكه سمعك بیمارآماده شد، می بایست به مدت حد اقل دو هفته از آن استفاده کند. بسته به اينكه با تنظيمات سمعك خود چگونه مي شنود شنوايي شناس تنظيمات بعدي را (براساس قضاوتهاي وی در مورد كيفيت صدا) برایش انجام خواهد داد.

آموختن مجدد اصوات

زماني كه فرد براي اولين بار از سمعك خود استفاده كند متوجه متفاوت شنيده شدن اصوات خواهد شد. اين تفاوت احساس به اين دليل است كه مغز ياد مي گيرد كه اصوات مختلف، بويژه طیف فرکانسی پيچيده گفتار انسان را دوباره درک و تفسیر نماید. نتايج مطالعات نشان مي دهند كه بیمار چند ماه پس از استفاده از سمعك بهتر مي تواند مفهوم صحبت ها و مكالمات را درك كند. هر چه مدت زمان استفاده از سمعك بيشتر باشد وی صداها را واضح تر و طبيعي تر مي شنود.

موارد قابل توجه افرادي كه براي بار اول از سمعك استفاده می کنند:

- مدتي زمان مي برد تا به سمعك عادت کنند.

- در ابتدا به نظرمي رسد كه صدايشان تغيير كرده است.

- به مرور زمان تواناييشان در درك گفتار در حضور نويز، افزايش مي يابد.

- آنها دوباره صداهايي را مي توانند بشنوند كه مدتي از شنيدن آن محروم بوده اند.

نکاتی پیرامون تجویز سمعک

براي تصميم گيري در مورد انتخاب سمعك مناسب بايستي قبل از تجویز مطالبي را دانست. قدم اول در استفاده از سمعک آنست که ادیولوژیست (شنوایی شناس) و بیمار مشترکا" بر این باور باشند که این وسیله مورد نیاز بیمار بوده و می توانند سودمند باشد.

این تصمیم مشترک بر اساس شاخص های ذیل حاصل می گردد:

- ادیوگرام (نمودار آستانه های شنوایی )

- ارزیابی تشخیص کلمات و گفتار(بیمارانی که در تشخیص کلمات امتیاز کمی کسب کنند ، ممکن است بهره لازم را از سمعک نبرند).

- شیوه زندگی بیمار(وضعيت شنيداري محيط كار و منزل نيز در تعيين و انتخاب سمعك مناسب مي تواند كمك كننده باشد).

- میزان انگیزه بیمار

- شناخت صحیح و منطقی از مزایا و معایب سمعک ( یک باور نادرست رایج آنست که هماطوریکه لنزها بینایی طبیعی را به شخص باز می گرداند ، سمعک هم می تواند شنوایی طبیعی را به او باز گرداند.در صورتیکه اینطور نبوده و سمعک نمی تواند شنوایی فرد را به حالت کاملا" نرمال بازگرداند. به عنوان یک قانون کلی می توان گفت : یک سمعک می تواند مقدار کم شنوایی را به اندازه نصف تقلیل دهد. به طور مثال یک بیمار با آستانه شنوایی 60 دسی بل می تواند با بهره مندی از تقویت سمعک به آستانه شنوایی 30 دسی بل دست یابد. بنابر این هدف از تقویت شنوایی ، رسیدن به شنوایی نرمال نبوده ، ولی مشخصا" باعث بهبود ارتباطات و کیفیت زندگی خواهد شد).

- سن ( بر اساس یک مطالعه علمی ، سمعکهای دیجیتال در نحوه گفتار کم شنوایان بالای هشتاد سال نیز موثر است).

امروزه طراحي و قابليت هاي سمعك ها بسيار متنوع شده است. برخي از مدلها ولوم كنترل دستي دارند، برخي ديگر در محيط ها و شرايط مختلف، برنامه و تنظيمشان بصورت اتوماتيك تغيير مي كند.

امروزه اكثر سمعكها ديجيتال هستند. به اين معني كه امكان تنظيمات ظريف در آنها وجود دارد. سمعك هايي كه دارای بیش از یک ميكروفن هستند اين قابليت را دارند كه نويز زمينه را بیشتر حذف كنند تا كيفيت مكالمات در حضور نويز ارتقاء پيدا كند.

مهمترين مسئله در انتخاب سمعك كيفيت و چگونگی پردازش صدا در آن است. عوامل فيزيكي و بدني افراد هم در انتخاب سمعك موثرند. شكل و اندازه مجراي گوش ممكن است انتخاب بیمار را محدود كند. براي مثال اگر مجراي گوش فرد خيلي باريك باشد نمي توانيد از سمعك هاي داخل گوشي استفاده كند. اگر كم شنوايي فرد يك طرفه باشد استفاده از يك سمعك كافي است و در موارد کم شنوایی های دو طرفه با ارزیابی و تشخیص شنوایی شناس می توان از دو سمعک بهره برده و علاوه بر افزایش میزان تشخیص گفتار( به ویژه در حضور نویز) و جهت یابی، بهبود در بالانس و موازنه شنیداری و مکان یابی اصوات را نیز می توان شاهد بود . اگر چه از لحاظ ظاهري بيشتر بيماران تمايل دارند كه سمعك شان حتي الامكان كوچك و غيرقابل ديد باشد اما هر چه اندازه سمعك بزرگتر باشد استفاده از آن براي افراد مسن راحت تر است.

سمعك ها اندازه و طراحي هاي مختلفي دارند. برخي از آنها در پشت گوش قرار مي گيرند و برخي ديگر بسيار كوچك هستند و داخل مجرا قرار مي گيرند. ميزان رضايت بیمار از سمعك به ميزان قابل توجهي به خدمات و مراقبت هايي كه پس از خريد سمعك دريافت مي كنند، بستگي دارد. بنابراين مشاوره با يك كارشناس شنوايي شناسي خبره و تهيه سمعك از شركت قابل اعتماد، باعث افزايش رضايت مندي افراد خواهد شد. زماني كه بیمار از سمعك استفاده مي كند، به مروریاد می گیرد تا اصواتي را كه براي مدت زماني قادر به شنيدنشان نبود دوباره شنیده و تفسیر نماید. در اين راستا مراقبت هاي شنوايي كمك قابل توجهي به وی خواهند نمود. درباره برنامه هايي كه باعث افزايش مهارتهاي ارتباطي و بهبود شنوايي با استفاده از سمعك مي شود بایستی با كارشناس مشاوره گردد.

چرا سمعکهای دیجیتال بهترند؟

برتري سمعك هاي ديجيتال نسبت به سمعك هاي آنالوگ قديمي به خاطر تغييرات و تقويت مناسب تري است كه در صدا ايجاد مي كنند. در سمعك ديجيتال موج صوتي به «بيت»هاي كامپيوتري تبديل مي شود و سپس اين بيت ها با استفاده از فرمولهاي پيچيده رياضي كه تحت عنوان آلگوريتم شناخته مي شود، بسيار سريع تر و موثرتر مورد پردازش و تغيير و تبديل قرار مي گيرند. آلگوريتم ها مي توانند صداهاي دريافتي را به كانالهاي فركانسي تقسيم كنند. اين امر به حفظ و تأكيد بر فركانس هاي بالا در نسبت به فركانس هاي پايين صداهاي مزاحم (نويز) كمك مي نمايد. همچنين آلگوريتم ها با توجه به مدت زماني كه نويز وجود دارد مي توانند ميزان آن را تعديل كنند. شدت صداهاي گفتاري در ميلي ثانيه تغيير مي كند در حاليكه شدت نويز اکثر مواقع پايين تر بوده و نسبتاً مدت زمان يشتري طول مي كشد. با استفاده از اين واقعيت دتگاه پردازشگر ديجيتالي صوت، سطح شدت صداهاي پايدارتر مثل نويز ترافيك و نويز حاصل از وسايل برقي مورد استفاده در منزل را كاهش مي دهد در حاليكه صداهايي كه تغييرات آنها سريع تر است مثل صداهاي گفتاري را به اندازه مورد نياز تقويت مي كند که این همان افزایش سطح سیگنال به نویزمی باشد. اين حساسيت در محيطهاي ساكت نيز مفيد است. سمعك ديجيتال مي تواند با استفاده از يك تكنيك خاص صداهاي آرامتر محيطي را از صداهايي مثل صداي دستگاه تهويه و وسايل برقي تشخيص دهد و تقويت و كاهش لازم را براي هر يك از آنها اعمال كند. در سمعك ديجيتال در محدوده فركانس هاي خاص(مطابق با نياز فرد) ميزان تقويت كاهش پيدا مي كند و بنابر این با تغییرات اعمال شده صداهای پس زمینه ای کاهش پیدا نموده و یا حذف می گردند. الگوی تقویتی صدا مطابق با نیاز فرد اعمال می گردد و به این رتیب فرد می تواند در حالی که صداهای مزاحم حذف شده اند صداهای مورد نیاز را بهتر دریافت کند. این کار با شبکه کانال های فرکانسی مختلف در سمعک میسر می شود، به طوریکه در این شبکه اجزای صداهای مزاحم قبل از اینکه قابل شنیدن باشند ، شناسایی شده و شدت آن کاهش پیدا می کند بدون آنکه بر میزان تقویت صداهای مورد نیاز تاثیری داشته باشد.

از دیگر مزایای سمعکهای دیجیتال می توان به موارد زیر اشاره کرد : ؛ تعیین موقعیت منبع صدا و اینکه صدا از کجا می آید؛ تماشای تلویزیون در حالیکه با دیگر افراد در حال گفتگو و بحث هستند حذف صدای سوت و فیدبک هنگام صحبت با تلفن ؛ امکان ایجاد ارتباط بیسیم با سیستمهای صوتی و تصویری نطیر گوشیهای موبایل، تلویزیون و کامپیوتر؛ و ......